Etter at noko av patriotismen fordampa i sommaren som var, kom eg på det Marie Wells hadde fortalt meg om ei anna norsk jente i Kina. Nora var i følgje Ibsen-eksperten symbolet på kvinnefrigjering i Kina i det fyrste halve av forige århundre. Et Dukkehjem som fann vegen til Kina via Japan vart sett opp på scene fyrste gong i Shanghai i 1912. Skodespelet til Henrik Ibsen var utan tvil det mest kjende utanlandske dramaet i Kina før andre verdskrig og var å sjå overalt i studentmiljøet. Men i 1924 blei portrettet av Nora og Helmer forbode grunna frykt for at det hadde ein negativ effekt på den kinesiske moralske integriteten. Aspektet som var mest kontroversielt i Europa, det at ei mor forlet ungane sine, vart ikkje spesielt framheva i kinesiske versjonar av Et Dukkehjem. Det var ikkje det at Nora forlat hus og heim som var mest trugande, men at ho “vakna”, at ho blei sjølvbevisst, på berre tre dagar. Såleis var det det overfladiske ved denne prosessen som var problemet, ikkje utfallet sjølv. Noraisme, som fenomenet har blitt kalla, var ikkje synonymt med feminisme, men følgde dei politiske straumane i Kina. For 4. mai-bevegelsen i 1920-åra var Nora ein modell for vestleg kvinnefrigjering, mens tiåret etter såg på Nora som eit symbol på rebell og revolusjon [3]. Og det er etter at Nora har representert individualisme og feminisme at ho dukkar opp som sosialist i den mest kjende oppsetjinga av Et Dukkehjem i Kina. Året var 1935 og ei ung Jiang Qing stod på scenen berre nokre månader etter at ho var ferdig å sona ei straff for “propagandaverksemd”. I det som i ettertida har vorte kalla “Noras År” i teaterverda i Shanghai, fekk Nora sin mest revolusjonære tolking. I to månader klappa både kritikarar og publikum “kvinne-rebellen” i ei verd og ei tid der applaus var særs uvanleg [4].

No er det lite som vitnar for at den andre norske jenta i Kina kjem til å verta ein eigen “isme”. Men det er ikkje tvil om at Sofie har hatt innverknad på Tang og studentvenene hans. Dei har studert vestleg filosofi i mange år for å finna ut kvifor Kina har vore så baklengs i si moderne historie. Dei er klar for å læra av vestleg historie, men ikkje for å bli vestlege. Det trur heller på ei gjenoppliving av det klassiske Kina, ein nostalgisk renessanse i kva det betyr å vera kinesisk. Og dei trur ikkje åleine; i ei spørjeundersøking underteke av Pew Research Center svara meir enn åtte av ti at dei er nøgd med retninga til landet. Tek ein so i betraktning at europearar no ser på Kina (og ikkje lenger USA) som den største trugselen i verda, og på same tid ikkje undervurderer den suggererende effekten Internett har, er det ikkje rart at nasjonalistiske krefter er i veks

—

Referanser:
1. Osnos, Evan, ‘Angry Youth: The new generation’s neocon nationalists’, New Yorker, July 28, 2008: http://www.newyorker.com/reporting/2008/07/28/080728fa_fact_osnos.
2. Jei, Tang, ’2008 China Stand Up!’, http://www.youtube.com/watch?v=MSTYhYkASsA.
3. Chengzhou He, (2006) ‘Review’, Ibsen Studies, 6:1, 90-95.
4. Julie Holledge and Joanne Tompkins, Women’s Intercultural Performance (Routledge, 2000).

Kan hende var sjåføren like dårleg å køyre bil som Michael Sandelson synest nordmenn er. Pianisten skriv i den engelske utgåva av Stavanger Aftenblad og ramsar opp ti kjenneteikn på korleis nordmenn oppfører seg i trafikken. Eg kjenner meg sjølvsagt ikkje igjen, men sympatiserer.

Litt sympati må og gå til Trine Grung som for tida står i offentleg gapestokk etter å ha skrive nokre lite flatterande ord om kollegaen sin Elin Tvedt. Gapestokken vart bygd av 13 forskjellige kjelder som var enige om at ein triviell kjerringkamp var nyheitsverdig og sette samme krenkjande ord på trykk. Svarteper vart heldigvis kjappt identifisert og fru Grung fekk sparken som følgje av å ha skrive det ho tenkte.

På andre områder er Noreg mykje meir veldedige. Bistand er no ein (1) prosent av BNP! Det er ikkje rart det nye statsbudsjettet nådde heilt til Ameriken der Andrew Revkin skriv i The New York Times at Noreg bikkar trenden og aukar bistanden sjølv om verdsøkonomien slit. Men når Revkin foreslo på telefon til Solheim at det er noko hyklersk med ein oljerikdom som betaler for ein bistand som fokuserer på å stoppe avskoging og å utvikle fornybare energikjelder, er det fare for at Erik raugna litt på andre sida av Atlanteren.

Rauge fjes er nok for mykje å håpa på når det gjeld renteavgjerda i går. Til det er grådigheita for stor. Verda som så sjeldan opererer i samme retning, gjekk ilag og sette ned renta med ein halv prosent. Kva gjorde Norges Bank? I ei pressemelding uttalte dei at det er ”gledelig at de store landene samler seg” og at statsbanken kjem til å bestemma seg om ei veke. Med andre ord sa Noreg til verda at den ikkje treng oss, me er så små. Den norske krona vart sjølvsagt styrka og investorar byrja å stilla seg i kø ved den norske grensa.

Ein investor som tidlegare i veka vart bedt om å komma seg heim igjen er Ladbrokes, den britiske bookmakeren. Dei søkte om lisens i 2004, utan hell, og reiste so sak mot avgjersla. Tidlegare i veka slo retten i Oslo fast at norsk lov er i tråd med europeisk og gjev Noreg rett til å nekta adgang til sitt pengespelmonopol. Trond Giske sin respons var omlag denne: det er viktig for velferdstaten at me kan fortsetja å tyna dei som har minst, treng meist og ikkje veit betre.

To andre krigar som raser for tida har monopolistiske dimensjonar. Ein er mot Apple, iTunes og deira bruk av DRM (Digital Rights Management). Den andre er mot Microsoft sitt OOXML (Office Open XML) filformat som nærmar seg ISO (International Organization for Standardization) status. Det er ikkje so overraskande at to so store selskap vert utfordra, men at fronten til beggje krigane går rett igjennom Noreg er både overraskande og flott.

Til slutt er det berre å nemna noko anna flott. Det er Forollhogna nasjonalpark. Du høyrde det ikkje ifrå meg, men ifrå Wild Wonders of Europe.

Amy Winehouse Looks Like Someone On Drugs In Norway

Al Gore and the Peaceful Voice of Norwegian Foreign Policy
Amnesty International Norge

Om det er noko i det utsagnet eller ei, det passar når det gjeld våre største:
–StatoilHydro–
StatoilHydro CEO sees fast recovery from bribe row
–SAS–
Norwegian unit of SAS airline to appeal conviction on stealing trade secrets